آناتولی کارپوف؛ استاد فشار تدریجی

قهرمان شماره ۱۲ جهان در مجموعه «قهرمانان شطرنج جهان»

آناتولی کارپوف در شهر زلاتوست شوروی به دنیا آمد و از سنین پایین آموزش حرفه‌ای شطرنج را آغاز کرد. او به‌تدریج به یکی از قوی‌ترین بازیکنان جهان تبدیل شد و در سال ۱۹۷۵، پس از کناره‌گیری فیشر از مسابقهٔ قهرمانی، عنوان قهرمان جهان را دریافت کرد.

کارپوف برخلاف تصور رایج دربارهٔ یک قهرمان تهاجمی، اغلب با حرکات آرام و دقیق پیروز می‌شد. او ضعف‌های کوچک حریف را شناسایی می‌کرد، خانه‌های مهم را تحت کنترل می‌گرفت و مهره‌های حریف را محدود می‌کرد. حریف ممکن بود در ظاهر وضعیت بدی نداشته باشد، اما کم‌کم گزینه‌های مفیدش را از دست می‌داد.

رقابت طولانی او با گری کاسپاروف یکی از مشهورترین رقابت‌های تاریخ شطرنج است. آن‌ها از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۰ چندین مسابقهٔ قهرمانی جهان برگزار کردند و رویارویی‌هایشان به یکی از نمادهای شطرنج حرفه‌ای تبدیل شد.

سبک بازی: پوزیسیونی، پیشگیری، محدودکردن حریف و استفاده از کوچک‌ترین ضعف‌ها.

نکتهٔ جالب: کارپوف در مسابقهٔ سال ۱۹۸۴ مقابل کاسپاروف، پس از ماه‌ها بازی و تعداد بسیار زیادی دور، در مسابقه‌ای که سرانجام بدون اعلام برنده متوقف شد، به‌شدت خسته شده بود.

جملهٔ مشهور منتسب به کارپوف:

«بهترین حرکت، همیشه حرکتی نیست که بیشترین فشار را ایجاد کند؛ گاهی بهترین حرکت، حرکتی است که حریف را از امکان بازی فعال محروم می‌کند.»